Het erfgoed ligt op het kerkhof
echt, je hoeft je dorp niet uit
om te reizen, tijdreizen doe je hier

waar elke zerk een verhaal vertelt
zelfs daar waar geen stenen staan
klinkt het zwijgen van het gras.

Dit naar aanleiding van zus en zo. Wegens drukte hier was er sprake van tijdgebrek  op dit weblog -  gedichten uit eerdere weken worden later deze week geplaatst.

Emmen is een ontregelende gemeente: alles waar je gehecht aan was of dat je kende uit je kindertijd staat op de nominatie gesloopt te worden of is al verdwenen.

De verdwijning van de goedlopende VVV uit Emmen is in dit licht zeer begrijpelijk. De VVV, een essentiele dienst in een gemeente die grotendeels op het toerisme drijft, bestond al zeker vanaf 1913 – toen de VVV een voorloper van de huidige, uit 1934 stammende, muziekkoepel op de Markt zette.

De Emmer bevolking was te zeer vertrouwd geraakt met de VVV – en dus is naar Emmer Hogere Logica de VVV om zeep geholpen.

Eens was de VVV in de monumentale boerderij aan de Markt gehuisvest. Die boerderij is grotendeels afgebrand. Als ruïne is het geen monument meer en hoeft dus niet herbouwd, zo verzekerde onlangs een hoge Emmer politicus me.

Emmer jeugd op de Markt, circa 1982. Fotograaf onbekend.

Omdat ik in Emmen opgegroeid ben snap ik de redenatie – met tranen in m’n ogen. Welkom in Emmen.

Waar wild wuivende veenlijken en jeneverbossen
in vroeger dagen menig mens naar Drenthe lokten

en hunebedden, ineengedonderde oerhoogbouw
aliens tot parkeerplaats dienden in zweverig zijn

dansen nu ondergronds de witte goudbengels
met wortels aaneen in lange bedden van aarde

als hun koppen boven deze bedsteden steken
staan vorst en boer met zeis gereed

en kan men de aspergesnaken horen slaken:
‘wee ons, niet tot adolescentie geschapen’
 
gelijk kreeften vlak voor kokend badgenot
of vorsen vóór tot kikkerbil gehalveerd

publiek wast aan, stampvoet en applaudisseert
voor Drentse velden vol aspergeleedvermaak.

De warmte van de afgelopen dagen deed me denken aan zwemmen. ‘Zwemmen in Emmen’ was een logische gedachtensprong. Ach ja, wat was Emmen een zwemparadijs: het zwembad met openschuifbaar dak, de zandafgraving tussen Emmerschans en Emmerhout, de Gebroken Cirkel en natuurlijk, iets buiten de gemeentegrenzen de Kibbelkoele en het Ermerstrand.

Het ‘oude’ zwembad, ergens in de jaren zestig gebouwd en inmiddels vervangen door het ‘Zwem- en Golfbad Aquarena’ was werkelijk bijzonder. Het was een van de weinige vijftig-meter-baden van het land en kweekvijver van internationaal zwemtalent, zo rond 1970. Ik weet het nog goed, want m’n zus Els was een van die topzwemmers.

Dat zwembad is dus weg. Jong Emmen zal nooit weten wat voor bijzonder gebouw dat was. Of wel? Herinner me het bestaan van een maquette, gemaakt door een van de topzwemmers die later badmeester werd. Ook het interieur, inclusief de kleedhokjes onder het bassin, was tot in het kleinste detail nagebouwd.

Mocht er nog ooit een historisch museum in Emmen verrijzen, dan hoort die maquette daar te zien te zijn. Beter vandaag dan morgen.

Bart FM Droog, 2008

Kappen, hakken, egaliseren
grafheuvels ruimen want obstakels

voor woongenot en snelverkeer
vierbaans doorheen paradijs

van flats (hoger, hoger!)
en eenheidshuizen – roep

om ploeg die toekomst heet
scheur open het asfalt, breek

af, bouw vol, trek neer
voordat wat ook wortelschiet.

Bart FM Droog
Zie ook  www.historisch-emmen.nl

En zo golft klokgeklingel over het dorp
dat de boer weet dat aardappels gepoot
dat vogels leggen, broeden en voeden
dat kikkers kwaken naast hun dril

bloesem kleurt de bomen rijk
nevelregen besproeit het groen
omkleedt een vage bomenrij
tot trap naar verre reizen

maar mus, merel en mees
hechten nog aan takken
wormen vliegen door de lucht
voor wijde kuikenskelen.

Bart FM Droog

Egbert Hovenkamp II, de stadsdichter van Assen, en ik, koekenbakker en nederig gemeentepoëet van Emmen reden over de oude weg van Emmen naar Klazienaveen, langsheen de spaarse akkers en weilanden uit mijn jeugd, die nog niet ten prooi zijn gevallen aan industrie en glastuinbouw.

Klazienaveen – Egbert was er veertig jaar geleden het laatst geweest, ik twee maand terug nog. ‘Egbert, maak je klaar voor een verrassing,’ sprak ik en ja: de glanzende snelweg Hoogeveen-Meppel, de immer uitdijende nieuwbouwwijken, de vrolijke bochtenpartijen in de wegen van dit sprankelende kanaaldorp – wie kon dat veertig jaar geleden voorzien hebben?

Om maar te zwijgen van het kloppend winkelhart: met ‘het Schip’, de Hema, de Blokker, twee speelgoedzaken, allerhande opticiens, boekwinkels, modebedrijven, restaurants en lunchrooms - how the hell is this possible?!

Gezienus Omvlee, gemeentedichter-in-ruste, openbaarde ons later die dag het geheim van het Klazienavener winkelsucces: gratis parkeren en optimale bereikbaarheid. Waarvan akte.

(Volg alle links voor meer informatie! Ze zijn onderstreept.)

Wie woont
in Emmen
en wie

heeft er
wat
te doen?

men neme
De Vries,
F.K. en A.

notaris
één en twee
de vraag.

Bart FM Droog, 2008

Noor en ik passeren de muziekkoepel. Bekeringsliederen schallen uit geluidsboxen. Een aantal blije kinderen speelt passages uit de bijbel na en vrouwen drukken het winkelend publiek bekeringsfolders in de handen.

Ik krijg ook een folder en zie dat ik moet kijken naar een programma met tv-dominee dat zes dagen eerder op de buis was. Het is een wonder! Wie gelooft kan dus tijdreizen! Verlicht huppel ik door naar de kerk, open daar de prachtige expositie van het werk van Gradus Verhaaf en bek kunsthistoricus Maarten Beks na:

‘Het oeuvre van Gradus Verhaaf is het toneel van de strijd tussen de abstracte en figuratieve kunst, tussen mensloze schoonheid en de schoonheidsloze mens die als wezen van goddelijke oorsprong en bestemming in zijn hemd is komen te staan.’

Terwijl ik dit uitspreek besef ik dat ik me enerzijds afvraag wat Beks nu eigenlijk bedoelt en anderzijds dat het wel heel frappant is dat vandaag de dag gelovigen buiten de Emmer Grote Kerk een soortement open mis opvoeren en dat in de kerk een ongelovige het heeft over ‘goddelijke oorsprong’.

Enfin, het is beter om naar kunst te kijken dan er in wollige taal over te lullen, vandaar dat ik iedereen wil oproepen om naar deze door Galerie van Strien georganiseerde expositie te kijken. Dat kan nog tot en met 14 juni, in de Grote Kerk aan het Marktplein te Emmen, elke dins-, woens-, donder-, vrij- en zaterdag, van 13.00 tot 17.00 uur.

Gekken golfen op de savanne
en safarilurkers bestaren bavianen
terwijl giraffes balletjes besnuffelen
en binnen de neushoorn briest

om eens gelijk de man, die telefoon-
in plaats van heilige boeken verscheurt
overdreven maniakaal te schreeuwen:
‘veel gekker moet het niet worden’

eerst sliep men met met de haaien
brengt dan brug in centrum aan
(bij gebek aan water over winkels)
om impala’s met golfclubs te beslaan.

N.a.v. het bericht: ‘In Dierenpark Emmen is een aantal bijzondere arrangementen mogelijk.
Naast het bekende “Slapen bij de haaien” is er nu een geheel nieuw arrangement voor golfliefhebbers:
Een balletje slaan temidden van de bewoners van de Afrikasavanne.’